de toekomst is nu

Welke technologieën gebruiken we in de zorg, en wat kun je daarmee? Tijd voor een handig overzicht van al die termen die je hoort en van gadgets die we (ook bij Fundis) kunnen gebruiken. Niet later, maar nu. Want de toekomst is al begonnen!

Veelgehoorde termen

1. Robotica

Ouderen die nog thuis wonen en veel alleen zijn, kunnen wel wat gezelschap gebruiken. Robotica zijn dan een uitkomst: een robot huisdier is namelijk hartstikke gezellig in huis, en kunnen cliënten ook stimuleren meer te bewegen, een dagstructuur aan te houden en hen te herinneren aan medicijngebruik – een welkome ondersteuning voor zorgprofessionals. Kijk naar deze video voor een voorbeeld. Onder robotica vallen ook hulpmiddelen in huis als een robotarm om te helpen met eten, een robotstofzuiger of slimme verlichting. Op de zelfstandige robot die al die taken op zich kan nemen, zullen we nog even moeten wachten. Die bestaat nog steeds alleen in de film.

2. eHealth

De term eHealth is bij iedereen bekend, maar wat het precies is, is niet altijd duidelijk. In een notendop: digitale middelen inzetten voor een betere gezondheid en gezondheidszorg. Met behulp van informatie- en communicatietechnologie (denk aan apps, videoconsulten en health-sensoren) kan je diagnoses stellen, gezondheidstoestanden monitoren of informatie uitwisselen. Je kunt eHealth gebruiken voor voorlichting, preventie en diagnose, maar ook bij therapie, administratie en sociale alarmering. Een ECD, een elektronisch cliëntendossier, is een voorbeeld van een eHealth-toepassing: in het dossier kunnen zorginstellingen en cliënten medische gegevens inzien en met elkaar communiceren. Gerontoloog en verpleegkundige Margo legt het uit in deze video.

3. Virtual Reality

Wie ooit een VR-bril heeft opgezet, weet hoe je je ineens in een volledig andere wereld kan wanen. Een bos, op safari, of ergens aan een zonovergoten strand. Die nieuwe, virtuele werelden zijn het resultaat van de virtual reality-technologie. Veel gebruikt bij games, maar juist voor de zorg is dit een interessante ontwikkeling. Bijvoorbeeld als onderdeel van angst- of traumatherapie of afleiding tijdens een langdurige opname, pijnlijke ingreep of eenzame dagen. Je kunt VR-technologie ook gebruiken voor simulaties om meer begrip of bekendheid te krijgen voor een aandoening of situatie. Zo kan iedereen ervaren hoe het voelt om dementie te hebben of om mantelzorger te zijn. Lees hier meer over VR in de zorg.

4. Internet of Things

Een seintje dat de koelkast open staat of een automatisch alarm naar de hulpdiensten bij een valpartij; het is mogelijk dankzij het Internet of Things (IoT) (meer uitleg in deze video). Steeds meer applicaties en apparaten communiceren met elkaar en andere personen, zoals artsen en noodhulp. En dat opent vele deuren. Denk aan een signaal als er bij ouderen rook of gas wordt gesignaleerd of als ze abnormaal lang op het toilet blijven, een slim slot dat doorgeeft als iemand het huis verlaat en sensoren om op afstand de bloedsuikerspiegel of nachtrust te monitoren. Dankzij deze toepassingen kunnen ouderen langer thuis wonen en worden zorgverleners een handje geholpen. Zoals ook te lezen in het artikel over VirtueleThuiszorg

5. Artificial Intelligence (AI)

Kunstmatige intelligentie: dat betekent deze term in het Nederlands. En het klinkt als iets voor in de toekomst. Maar je hebt er al iedere dag mee te maken: het advies van je stappenteller, de weersvoorspelling voor jouw woonplaats op je mobiel en je aanbevolen series op Netflix… allemaal gemaakt met behulp van AI! Het zijn computersystemen en software die op basis van data analyses doen en voorspellingen, zoals de slagingskans van een behandeling. Het mooie? Met AI kunnen systemen of applicaties leren, net als mensen: op basis van gegevens worden ze steeds een beetje slimmer. Ideaal voor de zorgrobot, die na een tijdje (vaak met hulp van een zorgmedewerker) nog beter op zijn cliënt raakt ingespeeld. Met deze video leer jij hoe technologie kan leren.

Tech oplossingen

1. Qwiek.up

Net zoals Virtual Reality voor een bijzondere beleving kan zorgen, kan de Qwiek.up worden ingezet voor audiovisuele afleiding tijdens de zorgtaken, een ontspanningsmoment of bevordering van interactie en geheugen. Het apparaat projecteert beelden op het plafond of de muur, zodat onder- of overprikkeling en daarmee onbegrepen bedrag van de cliënt wordt verminderd en rust juist gestimuleerd. De projector is mobiel, dus gemakkelijk te verplaatsen, en inzetbaar voor veel verschillende doelen. Het is een handige tool als welzijnsactiviteit of ter stimulatie van beweging en met een uitbreiding is het ook in te zetten om te videobellen met familie.

2. Somnox

Slaapproblemen zijn niet alleen vervelend, maar ook schadelijk voor de gezondheid. Het komt regelmatig voor bij cliënten, zoals ouderen met dementie die door onrust en stress de slaap niet kunnen vatten. Slaaprobot Somnox, al in gebruik bij WelThuis, helpt om in slaap te vallen en langer door te slapen. De robot ‘haalt adem’, waardoor het ademhalingsritme van de cliënt kalmeert (lees hier waarom dat belangrijk is) en heeft een mogelijkheid om kalmerende muziek of natuurgeluiden af te spelen. Op de lange termijn leidt het gebruik van de slaaprobot tot minder nachtelijke alarmeringen voor medewerkers, minder medicatie en meer energie voor cliënten.

3. Medido

Medewerkers in de thuiszorg weten dat ouderen er niet altijd aan denken om hun medicijnen in te nemen. Er is vaak geen capaciteit om meerdere keren per dag langs te komen om dat te controleren en ook niet elke cliënt zit daar op te wachten. Een medicijndispenser kan dan ondersteuning bieden. De Medido speelt een geluid af zodra het tijd is voor de medicijnen. Met een druk op de knop glijdt er een zakje met medicatie uit. Blijft de knop uit? Dan probeert de dispenser het na een tijdje nog een keer. Als er dan nog steeds geen reactie komt, wordt een zorgverlener gealarmeerd.

4. Freestyle Libre

Met de Freestyle Libre kan je de bloedglucosewaarden van diabetespatiënten meten zonder meermaals per dag in de vingers te prikken. Een kleine sensor op de bovenarm meet automatisch het glucosegehalte, dat je vervolgens met een reader of app op de smartphone kunt scannen voor een uitgebreid overzicht. De sensor kan tot 14 dagen blijven zitten en is waterbestendig. Zo hebben cliënten geen last van vingerprikken en krijgen zorgverleners meer inzicht in de bloedsuikerwaarden.

5. Watchi

We zagen de Watchi in 2019 in de Zorgstraat op het Zorg voor Morgen festival. Een zorghorloge als Watchi ziet er niet heel anders uit dan een normaal horloge; je doet het om je pols, je kunt er de tijd op aflezen en net als bij andere smartwatches kun je ermee bellen en berichten versturen. Maar toch is Watchi nog net iets bijzonderder dan ‘gewone’ smartwatches: je kunt op afstand namelijk precies zien waar de cliënt is en met een druk op de noodknop wordt er meteen hulp ingeschakeld. Ook kun je herinneringen instellen voor voeding of medicatie. Een handig snufje dat zowel zorgverleners als mantelzorgers kan assisteren en ontzorgen.

Nieuwe technologie moeilijk? Helemaal niet!

Kijk maar eens naar deze drie zaken die ooit nieuw waren en nu onmisbaar zijn… (zie ook: de mobiele telefoon, toen en nu)

Computer

Het idee dat je een computer in je huis zou hebben, was een paar decennia geleden nog on-denk-baar. En nu is het andersom. In moderne huishoudens heeft bijna elk gezinslid wel een laptop, op je werk gebruik je misschien wel een iPad, we vragen alles aan Google en o ja, weet je nog hoe we ooit inbelden met het internet? Allemaal verleden tijd dankzij wifi! De veranderingen rondom de computer zijn werkelijk eindeloos (‘E-mail? Ik kan toch gewoon een brief schrijven?’) en we maken er állemaal gebruik van.

De eerste Macintosh-reclame

This video has been disabled until you accept marketing cookies.Manage your preferences here or directly accept targeting cookies

GPS-systemen

Je zou maar op vakantie gaan en met de wegenatlas op je schoot de route moeten uitvogelen. Lekker handig! Toch was dat lang de enige manier. Nu kijken we even op Google Maps, laten we een app onze route berekenen of zetten we de TomTom aan in de auto. Lang leve de GPS! Het scheelt een hóóp tijd.

En zo werkt het

This video has been disabled until you accept marketing cookies.Manage your preferences here or directly accept targeting cookies

Sociale media

Vroeger verloor je studievrienden na je examen jarenlang uit het oog. En als je een afspraak niet kon halen, kwam de ander erachter omdat, nou ja… je er niet was. Nu blijven we bevriend op Facebook, delen foto’s op Instagram, sturen een berichtje via WhatsApp als we vijf minuten later zijn. In tijden van isolatie is er videobellen. Vooral dit jaar is gebleken hoe handig sociale media zijn. Maar hadden we het ons jaren geleden ooit kunnen voorstellen? Absoluut niet.

Chriet Titulaer over beeldbellen

This video has been disabled until you accept marketing cookies.Manage your preferences here or directly accept targeting cookies

Podcast: Over Morgen

Ken jij onze vierdelige podcast Over Morgen al? In de eerste aflevering gaan Patricia de Koning en Jan Willem Alst in gesprek over de rol van innovatie en technologie voor de toekomst van ouderen. Leuk én leerzaam!