gelukkig ben ik nuttig!

De vraag naar helpende handen wordt groter. In Japan is het heel gewoon om na je pensionering als vrijwilliger een steentje bij te dragen aan de maatschappij. In Nederland is dat nog niet zo vanzelfsprekend - hoewel zelfs uit onderzoek blijkt dat vrijwilligerswerk gelukkig maakt. Hoe dat werkt vragen we aan drie vrijwilligers.

Naam: Corrie Brand (72) Vrijwilliger bij: Eetcafé De Leyens & Eetcafé Meerzicht

‘Sommige weken ben ik er iedere dag’

Gezelligheid in het wijkrestaurant

‘Ruim vijf jaar geleden zijn mijn man en moeder één dag na elkaar gestorven. Kort daarop raakte ik mijn baan in het winkeltje van het ziekenhuis kwijt. Ik had een paar maanden nodig om weer even op adem te komen en na te denken. Wat nu? Toen zag ik een kleine advertentie in de krant: het wijkrestaurant zocht vrijwilligers. Zo ben ik begonnen en in februari vierde ik mijn vierjarig jubileum. Het is echt súperleuk werk. Ik vind het heel gezellig. Dinsdag en donderdag zijn mijn vaste dagen, maar ik ben er gemiddeld vier keer in de week. Soms zelfs iedere dag! Ik kom er nu eenmaal graag, ik weet hoe alles werkt. Dat is handig, want dan kan ik andere vrijwilligers helpen. Het terras schoonmaken, de bloemen verzorgen, koffie schenken, eten serveren... Het werk is heel afwisselend. Tijdens de coronaperiode moest de horeca een tijdje dicht - wij ook - maar niet iedereen heeft kinderen om eten te brengen of boodschappen te doen. Daarom brachten we het eten bij de mensen thuis. We belden aan, maakten een praatje, vroegen of het goed met ze ging. Een vrouw zonder man of kinderen vertelde me: ‘Corrie, ik ben zo alleen.’ Dan praten we even en troost ik haar, meer kan ik niet doen. Het is voor veel mensen een lastige tijd. Voor het virus hadden we weleens thema-avonden met muziek en een dansje. Dat was geweldig. Na afloop werden we overladen met bedankjes: ‘Als we geen vrijwilligers hadden, was dit er niet geweest.’ Daar doe je het voor. Ik doe dit werk natuurlijk omdat ik het leuk vind; het is heel gezellig met de gasten en ik heb leuke collega’s leren kennen met wie ik ga fietsen en koffiedrinken. Maar het is ook fijn er te zijn voor andere mensen en je nuttig te maken. Dat hoop ik nog heel lang te mogen doen.’

Een luisterend oor aan het sterfbed

‘Net na mijn studententijd ben ik als vrijwilliger meegegaan op wintersport met mensen met een beperking. Voordat we de bergtop hadden bereikt, vroeg een mevrouw of ze in de stoeltjeslift mocht blijven zitten. Ze vond het heerlijk om uit haar rolstoel te zijn en genoot van het uitzicht en de wind in haar haren. Dat moment blijft me altijd bij. We zijn niet allemaal gezegend met een goede gezondheid, maar als je elkaar helpt, maken we het leven lichter. In september ga ik aan de slag als manager bedrijfsvoering bij Vierstroom Zorg Thuis. Ik heb een financiële achtergrond en de zorg heeft me altijd geboeid. Twee jaar geleden besefte ik dat ik ook aan het bed wil staan. Na het boek 'Slotcouplet' van Sander de Hosson te hebben gelezen – over de kwaliteit van leven in de laatste fase – belde ik een hospice in de buurt. Ik kreeg een training ter voorbereiding op gecompliceerde situaties en toen mocht ik beginnen. Het is niet altijd gemakkelijk om vrijwilligerswerk te combineren met je fulltimebaan, gezin en vrienden, maar ik voel al mijn hele leven dat je ook in al die drukte iets kunt doen voor een ander. Niet alleen om een ander te helpen; je helpt ook jezelf. Vrijwilligerswerk brengt mij rust en reflectie. Ik sta meer stil bij het leven. Mensen vragen vaak wat ik precies doe. Er zijn, zeg ik dan. Ik ben er natuurlijk voor de was, het kussen opschudden, de maaltijd, hulp bij de verzorging, een kopje koffie voor het bezoek. Maar ook voor een praatje. Sommigen berusten in hun overlijden, anderen zijn angstig voor wat komen gaat. Dan stel ik vragen, bied ik een luisterend oor. Veel mensen kunnen nog tot kort voor hun overlijden goed vertellen wat ze willen en dat is heel belangrijk: dat ze zelf de regie behouden. Je hebt afscheid genomen van je eigen woning en weet dat je niet meer weggaat. Als vrijwilliger vertel je over het normale leven, over het weer. Een gast vertelde me ooit hoe fijn het was dat ik een stukje ‘buiten’ naar binnen bracht. Dat vind ik een mooie gedachte.’

Naam: Maroeska Molster (47) Vrijwilliger bij: Hospice ThamerThuis in De Kwakel

‘Vrijwilligerswerk brengt mij rust en reflectie. Ik sta meer stil bij het leven’

Naam: Saskia van den Berg (41) Vrijwilliger bij: WelThuis de State Hillegersberg

‘Als vrijwilliger kan ik mensen wel extra aandacht geven’

Frisse lucht en verhalen over vroeger

‘Voor de geboorte van mijn zoons werkte ik in een verpleeghuis. Dat werk heb ik altijd gemist. Ik geef beweeglessen aan de dames uit de wijk en ben beweegdocent in de State. Na afloop van mijn werk moet ik altijd snel door naar een andere afdeling. Als vrijwilliger heb ik tijd om mensen extra aandacht te geven. Om te luisteren naar verhalen over vroeger, verhalen over hun leven. Laatst vertelde een man dat hij altijd schipper is geweest en net voor zijn pensionering een hersenbloeding kreeg. Dat is even slikken. Vaak gaan we wandelen in het bos, koffiedrinken op het terras, lekker kletsen. Vooral de bewoners die weinig bezoek van familie krijgen, komen te weinig buiten. Het is zo belangrijk om even frisse lucht te krijgen! Zo begon het ook voor mij: ik wilde met mensen gaan wandelen en dat mocht - als ik officieel vrijwilliger wilde worden. Het formulier lag al klaar; ze stonden te springen om hulp. Ik zou willen dat ik vaker kon komen, maar dat is soms lastig. Naast de beweeglessen geef ik tennislessen én ik ben moeder. Dat zijn eigenlijk drie banen. Gelukkig is het vrijblijvend en kan ik komen zodra ik een gaatje heb. Toen alles stil kwam te liggen door het coronavirus, moest ik mijn afspraken afzeggen. Het heeft me veel verdriet gedaan. Ik ben weggegaan zonder te weten dat ik zo lang niet zou kunnen komen, niemand wist wat er zou gebeuren. Tijdens het videobellen zeiden mensen dat ze me misten, vroegen ze wanneer ik weer kwam. Ik kon er geen antwoord op geven. Ik miste hen ook, vond het zo erg dat niemand naar buiten kon. Samen met mijn kinderen heb ik kaartjes verstuurd en gebak bezorgd, want ik wilde toch iets van me laten horen. We kregen veel leuke reacties, daar haal ik voldoening uit. Ik vind het mooi om iets voor een ander te kunnen betekenen en doe dit werk met heel veel liefde.’